Khánh Ly tên thật là Nguyễn Lệ Mai quê quán tại Hà Nội. Cô sinh ngày 22 tháng Giêng năm Ất Dậu tức ngày 6 tháng 3 năm 1945. Năm 1957 lần đầu tiên Cô xuất hiện trong chương trình tuyển lựa “Thiếu Nhi Tài Sắc” tổ chức tại rạp Norodom (bây giờ là rạp Thống Nhất). Cô đoạt giải Nhì trong chương trình này với bài hát “Ngày Trở Về” của nhạc sĩ Phạm Duy, lúc đó Cô mới 14 tuổi. Trước năm 1962, Cô bắt đầu hát tại Đồng Khánh, Đại Nam, Hoà Bình, Anh Vũ. Tháng 11 năm 1962, Cô chính thức hát cho “Night Club” tại Đà Lạt, "Phố Núi Cao" của vùng cao nguyên Việt Nam. Năm 1964, tại một đêm mưa ở Đà Lạt, định mệnh đã sắp đặt cho Cô gặp gỡ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Ông mời Cô về Sài Gòn trình diễn. Lúc này Cô từ chối lời mời của người nhạc sĩ tài hoa. Năm 1967, Cô về Sài Gòn và gặp lại nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Lần đầu tiên Cô trình diễn nhạc Trịnh Công Sơn tại “Quán Văn” Sài Gòn. Chỉ một thời gian ngắn tên tuổi của hai người đã vang dội trong giới thưởng ngoạn trở thành một hiện tượng ca nhạc của cả nước Việt Nam lúc bấy giờ. Cùng với những bản tình ca của Trịnh Công Sơn là những Ca Khúc Da Vàng, những ca khúc viết về chiến tranh Việt Nam. Với một giọng hát ngay từ thời ấy, tuy vẫn còn nguyên cái chất tươi mát, hồn nhiên của tuổi đôi mươi, nhưng dường như đã mang nặng sầu đau; một giọng hát vừa có thể lẳng lơ một cách đáng yêu, trong các bản tình ca lãng mạn, lại vừa có thể phẫn nộ, bi ai, trong các bài ca phản chiến Cô được mệnh danh là “Nữ Hoàng Chân Đất”. Cô là người ca sĩ Việt nam đầu tiên tổ chức live show. Trong mỗi lần trình diễn như thế, có khi kéo dài đến cả bốn, năm giờ đồng hồ, chỉ một mình với cây đàn guitar, Cô đã hát say mê hơn 45 nhạc phẩm của Trịnh Công Sơn để đáp lại lời yêu cầu của giới thưởng ngoạn. Năm 1969 Cô là người nữ ca sĩ Việt nam đầu tiên được mời đi lưu diễn tại Âu Châu, sau đó là Hoa Kỳ và Canada. Năm 1970 Nippon Columbia đã mời Khánh Ly trực tiếp cộng tác tại Nhật Bản để trình diễn tại Osaka Fair. Cùng với nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, Cô được giải thưởng đĩa vàng tại Nhật vì số phát hành vượt quá 2 triệu bản với các bài hát “Ngủ Đi Con”, "Diễm Xưa", "Ca Dao Mẹ" của nhạc sĩ. Tuy đang ở trên đỉnh cao của một “siêu sao” danh tiếng, Cô vẫn đi trình diễn khắp nơi miễn phí cho sinh viên học sinh, các Chiến Sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà, hội đoàn, tôn giáo. Năm 1972, Khánh Ly đã mở riêng cho mình một phòng trà ca nhạc mang tên Khánh Ly trên con đường Tự Do, số 1214 tại Sài Gòn. Năm 1975, Khánh Ly cùng gia đình rời Việt Nam tìm tự do và định cư tại Hoa Kỳ, thành phố Cerritos, CA cho đến bây giờ. Năm 1982 Cô được Nhật Bản mời để trình diễn tại Đại Hội Âm Nhạc Á Châu với nhiều ca sĩ đến từ các quốc gia như Đại Hàn, Hồng Kông, Thái Lan, Mã Lai… Hãng đĩa Nippon Columbia đã mời cô thu băng lần thứ nhì qua 10 nhạc phẩm Trịnh Công Sơn bằng cả hai ngôn ngữ Nhật và Việt Nam. Cô thành lập Khánh Ly Productions. Trung Tâm của Cô đã phát hành hơn 30 CDs nhạc, 4 cuốn băng video, 1 video cuộc đời của Khánh Ly, 1 cuốn sách tiểu sử Khánh Ly bằng tiếng Nhật. Cô còn rất bận rộn trong công việc thu băng, thu hình cho các trung tâm băng nhạc nổi tiếng khác như Thúy Nga Paris By Nights, Asia Productions, Mây Productions..v.v... Năm 1987, Cô quay trở lại Nhật để làm chương trình cứu trợ cho thuyền nhân Việt Nam. Năm 1988, Cô được mời từ Toà Thánh Vatican để trình diễn đặc biệt trong buổi lễ Phong Thánh Tử Đạo Việt Nam. Trong dịp này, Cô được Đức Giáo Hoàng Phao Lô Đệ Nhị tiếp kiến cá nhân. Năm 1989, sau khi bức tường Bá Linh bị sụp đổ, Cô lần đầu tiên trình diễn tại Đông Đức. Năm 1990, Cô cũng là nữ ca sĩ hải ngoại đầu tiên đi hát tại Nga, Ba Lan, Tiệp Khắc… Năm 1992, một lần nữa Cô được mời tham dự Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới tổ chức tại Denver, Colorado, Hoa Kỳ. Đây là lần thứ hai Cô được Đức Giáo Hoàng tiếp kiến. Năm 1996, NHK (Network station in Japan) chọn Khánh Ly là một trong 12 nhân vật nổi tiếng trên toàn thế giới của thế kỷ 20 như Bà Cựu Thủ Tướng Ấn Gandhi, Mẹ Thérésa, Nhà Thời trang Gucci, Tổng Thống Nam Phi Mandela, Thủ Tướng Do Thái Rabin, Giáo Hoàng John Paul II, Cựu TT Nga Gobachev, cố mục sư Martin Luther King Jr, ca sĩ Elvis Presley, Công Chúa Diana... để làm một cuốn phim tài liệu về cuộc đời của nữ ca sĩ Khánh Ly nhan đề "Khanh Ly Tiếng Hát Của Sự Đoàn Tụ" Năm 1997, cuốn phim tài liệu về cuộc đời của nữ ca sĩ Khánh Ly đã đoạt giải Emmy Award tại Tokyo, một giải thưởng cao quý của nền Điện Ảnh và Truyền Hình Nhật Bản. Cuốn phim "Khánh Ly Tiếng Hát Của Sự Đoàn Tụ" được khán giả Nhật yêu cầu đài NHK chiếu lại rất nhiều lần. Năm 1998, Cô được mời trình diễn chung với một ca sĩ rất nổi tiếng của Nhật là Takiko Kato tại Tokyo. Buổi diễn có hàng ngàn khán giả và lần duy nhất được đài NHK trực tiếp thâu hình để phát đi khắp nước Nhật. Khánh Ly là ca sĩ duy nhất ở Việt Nam được các báo lớn của nhiều nước trên thế giới viết bài khen tặng và nhạc của Khánh Ly hát được làm nhạc nền cho rất nhiều phim của các nước như Anh, Pháp, Đức, Na Uy, Ý... mỗi khi họ làm phim tài liệu về Việt Nam. Khánh Ly đã thâu nhiều bài hát của Nhật, có bài đã là top hit một thời gian dài như "Wondering Men". Cô cũng hát nhạc chính cho các phim về Việt Nam của hãng NHK, phim Boat People của hãng Toei, phim Yinochi của hãng Tanaka... 25-9-2004, Khánh Ly được mời tham dự The World Peace Music Awards lần thứ hai tổ chức tại San Francisco, USA để vinh danh nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Cô cũng thay mặt nhạc sĩ để nhận giải thưởng "Life of Peace" (Trọn đời vì Hòa bình), một Nobel âm nhạc của giải Âm nhạc vì Hoà Bình Thế Giới được trao tặng cho Ông. Khánh Ly vẫn tiếp tục sự nghiệp ca hát của mình để trình diễn cho khán thính giả khắp nơi trên toàn thế giới, đặc biệt khán giả của Cô bây giờ đại đa số là giới trẻ sinh sau chiến tranh Việt Nam.

Address: www.SuuTap.com/KhanhLy
Sưu tầm: Hoàng Trúc Ly
Design & Script: Sony Ho