May mắn nhất trong những năm cấp 1 của tôi ngày trước là học gần nhà, từ cổng đi xuôi lên trăm mét là trường học còn đi ngược lại dăm chục bước là nhà cô giáo. Dịp 20/11 nào cũng được mẹ dẫn sang nhà cô vào đến giữa buồng rồi mà vẫn e dè bẽn lẽn, chúc mãi không nên câu, bó hoa to thì mẹ tặng rồi nhưng khi đưa cho cô cái thiếp in chữ rắc kim tuyến lung linh, tay vẫn run run thò ra thụt vào. Năm cuối cấp thì Hà Nội bị máy bay bắn phá, lửa đạn phòng không đan hoa trên trời, tiếng bom ì ùng lúc xa lúc gần, trường đóng cửa đi sơ tán, tôi theo mẹ về Đan Phượng dạy học (mẹ tôi cũng là cô giáo). Được vài tháng, tôi ở cùng với hai thầy giáo làng, tình thầy trò càng thân thiết quấn quít, từ đó nhờ kẹo mạch nha và bỏng nếp rang mà cảm thấy bớt sợ các thầy cô hơn.

Lên cấp II lại được quay về trường cũ gần nhà nhưng thầy cô dạy các bộ môn khác nhau nhiều lắm, cứ ngỡ ngàng nhầm lẫn lung tung, phải dò hỏi xem thầy tre trẻ dạy môn gì, cô xinh xinh chủ nhiệm lớp nào. Cô giáo chủ nhiệm nhà ở tận Hàng Bạc, cô thường đi tàu điện đến Cửa Nam rồi xuống đi bộ đến trường và thế là số tôi run rủi lại thường xuyên gặp cô trên đoạn đường gần nhà. Cô dạy môn văn nên ăn nói sắc sảo lắm, ở lớp học cô thường chê tôi nhát hơn con gái. Vào dịp ngày nhà giáo, tất cả tổ bí mật to nhỏ hẹn nhau đến nhà cô. Nhảy lên tàu điện tới Bờ Hồ xong đi bộ hỏi phố tìm được nhà nhưng túm tụm ngoài cổng, chờ các bác các thím trong ban phụ huynh ra về xong mới ùa vào, thôi thì đứa nào chuẩn bị quà gì cứ trình ra tới tấp, hoa thì chủ yếu là đồng tiền, chân chim, lại thấp thoáng bó chung cả lay ơn trắng, đỏ nữa, quà bọc rộng, bọc hẹp biết ngay là sổ tay mua ở Hàng Gai, gói nhỏ gối mềm chắc chắn là mùi xoa Trung Quốc, khăn quàng Liên Xô, dài dài tròn tròn đích thị là lịch tờ... Cô kể cho cả bọn nghe chuyện cô vừa đi thăm thày giáo cũ ở tận Ô Môn Đông Mác về, thày yếu quá nối run giọng làm cô thương đến ứa nước mắt... Tay tổ trưởng đứng lên thay mặt cả bọn thổ lộ rằng: “chúng em chúc cô đúng như lời bố mẹ dặn ạ", khiến cả bọn cười rúc rích, ngượng nghịu. Cô mời hạt bí, hạt dưa, kẹo sữa và bánh quy Hải Châu, uống chè Đại Đồng pha loãng nữa... Tất cả bọn tranh nhau hỏi, thi nhau kể vui quá, mãi đến khi các anh chị học sinh cũ ào đến đông như nêm, hoa và thiếp, cả tổ mới chịu ra về.

Mấy năm học cấp III phải đi xa nhà rồi, trường học tận Kim Mã. Đúng là càng học cao càng cắn phải có nhiều thầy, cô. Việc học ngày càng vất vả vì nhiều môn thi tốt nghiệp, đứa nào học đuối môn quan trọng thì y như rằng cha mẹ phân đến tận nhà cô chủ nhiệm năn nỉ: con dại cái mang, nhờ cô thật nghiêm khắc với cháu vào, và gặp cô thầy bộ môn nữa: thôi thì trăm sự nhờ thầy. Thế là trong lớp hình thành nhiều nhóm học tập để giúp nhau (do cô phân công và cũng tình nguyện nếu như ở gần nhà nhau). Vào dịp ngày nhà giáo, cáo nhóm học tập lũ lượt đến nhà có báo cáo thành tích. Đầu tiên là phân công ai phụ trách hoa đồng tiền kép, cúc vàng, cúc trắng... cân cam, túi táo để cùng liên hoan ở nhà cô; trưởng nhóm cẩn thận kiếm thêm vài con tò he bột mầu và cái chong chóng ít nhất để cho cậu út nhà cô đỡ quấy rối, cả bọn din ba, din bốn rầm rộ lên đường. Không khí khắp các phố phường đều náo nhiệt ầm ĩ, đâu đâu cũng thấy hoa: hoa đạp xe, hoa đi bộ, hoa trên gánh và cả hoa trong nụ cười nữa. Xe đạp dàn hàng ngang lấn hết đường, tiếng cười nói gọi nhau bô lô ba la í ới vang vang giữa một biển quần xanh áo trắng.

Thấm thoắt rồi cũng đến thời khắc chia tay tứ phương: đứa vào đại học, đứa đủ điểm đi nước ngoài, đứa xuất khẩu lao động. Tôi vào học trường sư phạm, nên thầy cô cũ lại chân truyền kiến thức cho thầy cô mới cốt để làm sao cùng vững tay lái chèo đò đưa các em học sinh thân yêu về bến bờ tài đức thắng lợi. Sinh viên sư phạm cũng chung bản chất, lối sống như sinh viên các trường khác, nhưng riêng đối với ngày 20/11 thì bao giờ cũng được tổ chức dài hơn, to hơn, long trọng hơn vì đây không những là dịp các nhà giáo hoan hô lẫn nhau mà còn là khoảnh khắc tâm tình mang tính đồng nghiệp bằng những câu chuyện thực tế, kinh nghiệm đăng nhớ trong quãng đời đứng trên bục giảng của các thầy cô. Cổng trường đại học rộng lớn, đông như vậy cho nên thường có lẵng hoa chung tặng ban giám hiệu, khoa, khối còn từng lớp sẽ tổ chức chương trình riêng và cử đại diện đi mời các thấy cô mình yêu quý nhất đến dự bữa tiệc hoa, vì lẵng hoa ngoài cửa, hoa trên bàn ăn giữa các món tự nấu và rất nhiều hoa hồng nhung, hồng bạch, hoa ly, hoa phăng... được bọc giấy bóng, trao cần thận tận tay từng thầy cô. Rượu và hoa, hoa và nhạc quyện vào nhau lan rộng, bay xa trong màu hổng rực rỡ của nắng...

Tiết cuối thu này trời vẫn xanh cao và lộng gió, nắng vàng rực rỡ hân hoan như những ngày xưa, chỉ có mây trắng nhiều hơn, dày lên phảng phất sương khí lành lạnh hanh hao nhưng bù lại, ngày hội hoa sẽ rực rỡ sắc hương mới của hồng vàng Đà Lạt, phong lan Thái, tulíp Hà Lan... góp thêm ý nghĩa cho dịp uống nước nhớ nguồn, ngày bày tỏ tấm lòng và tình cảm với những con tim, khối óc đang miệt mài khai trí bồi đức, chỉ đường cho các thế hệ tương lai và cũng là ng4ày hội của muôn loài hoa...